Yogyakarta, w której zatrzymujemy się na kilka dni, leży 30 km od wulkanu. Niestety między Yogyą a wulkanem leżą chmury. Nie jakieś skłębione, malownicze, nisko wiszące chmurzyska - niebo wydaje się nawet niebieskie, tylko lekko zamglone, ale im dalej, tym bardziej świat nie istnieje. Nie lepiej jest w Borobudur - miasteczku z imponującą świątynią i pięknym widokiem na Merapi. Podobno. Kiedy tam docieramy, po wulkanie nie ma śladu.

Następnego poranka stajemy przed wschodnim wejściem świątyni i dokładnie w tym momencie pojawiają się na niej pierwsze promienie słońca. Oglądam się przez ramię, a geny jakiegoś prehistorycznego przodka, który czcił bóstwo w wulkanie, kopią mnie w żołądek. Na samym środku wczorajszego niczego pojawia się równy wulkaniczny trójkąt. ON. Merapi. Jawajskie Oko Opatrzności.

Czasem lepiej zobaczyć mniej, niż więcej.

Na krawędzi – 2368 m n.p.m. Z dna krateru wali słup dymu, między skałami widać małe figurki ze skrzydlatymi koszami. Pięknego szmaragdowego jeziora prawie nie widać – dym. Wnętrze krateru zaskakujące – rumowisko jasnych skał o ostrych krawędziach, pomiędzy nimi wąska ścieżka w dół. Schodzimy.

Na brzegu jeziora , którego nadal nie widać, rozłożyła się mała … hmm… kopalnia? („górnik” - człowiek pracujący w środku góry – jeszcze pasuje, ale nikt tu niczego nie kopie). Wylatujące z wulkanu gazy przepuszczane są przez ceramiczne rury, w których kondensuje się siarka – wypływa czerwonymi strugami, stygnąc zestala się i żółknie. W dymie uwijają się postacie z twarzami owiniętymi szmatami, odłupując i wynosząc ciężkie żółte płaty. Pokazują, że możemy popatrzeć z bliska.

Podchodzę do „beczki”, pod którą zestala się siarka. Słup dymu bije pionowo do góry, powietrza mało, ale przez mokrą chustkę da się oddychać. Pracujący tam górnik wyciąga w moją stronę ładny, jeszcze nie do końca zastygnięty kawałek. „No rupias” - mówię. Nie chcę kupować. Uśmiecha się i wkłada mi ciepłą jeszcze siarkę w dłonie - ma kolor żółtka, które nie ugotowało się do końca na twardo. Chwilę później świat wybucha.

Kłęby brudnożółtego dymu są teraz wszędzie. Czas zwalnia i szatkuje się na urywane obrazy i dźwięki. Szarpię się biegiem w bok, woda – jezioro. W drugą stronę – skała. I dym, wszędzie dym. Łzy z oczu, wizg nabieranego do płuc, zupełnie bez udziału woli, powietrza. Gdzie tam powietrza! – dymu, tylko dymu. Panika – uduszę się! Krok, drugi, trzeci - znów pełne płuca dymu - czwarty - but ześlizgujący się po kamieniu – przewrócę się – wszystko jedno, przecież już wszystko jedno, bo wszędzie tylko dym - moja dłoń - czyjaś dłoń - „up, up, up!”, krzyczy dym. Ktoś. Górnicy. Dłoń łapie mnie za nadgarstek, ciągnie, za dłonią dym. Płuca już nie walczą, równomierny łomot, jak na filmach – puls czy…– mostek, buty po drewnianym mostku – idę, chyba wciąż idę – wszystko owija brudnożółta wata.

Muszę przestać się śmiać, koniecznie muszę przestać, bo trzeba oddychać. Powietrze! Dym wali bokiem, a w tym jednym miejscu, gdzie ustawili swoje maszyny – no przecież musieli wiedzieć, gdzie – powietrze! Atak kaszlu zgina mnie wpół. „Water! water!”- krzyczą górnicy. Piję. Lepiej.

Reszta jak przez mgłę. Wracamy na górę, ciężko oddychać – w płucach siedzi coś paskudnego. Robię jakieś zdjęcia. Widać przez chwilę jezioro. Żółty tuman co jakiś czas zakręca, omiata nas na ścieżce, „dym! dym! dym!” – dzwoni jak oszalała adrenalina. Krawędź krateru, szopa, gdzie górnicy ważą kosze, droga w dół przez las. Pochylam się, żeby zawiązać sznurowadło. Z kieszeni bojówek wypada zimny już siarkowy sopel i roztrzaskuje się na drobne kawałki.

Więcej zdjęć na szufladazobrazkami.pl

Do Pura Besakih jedzie się przez Klungkung. A Klungkung czy Kalimantan – to przecież prawie to samo. Szczególnie, kiedy ten pierwszy na znakach zapisany jest jako Semarapura, bo przecież wszyscy wiedzą, że tak się kiedyś nazywał. Przeglądać mapę w czasie jazdy na tylnym pałąku skutera odważyłam się dopiero następnego dnia. Ma być coś na „K”. Kiedy okazuje się, że jakoś za długo jedziemy na północ, uznajemy, że właściwie wszystko jedno, którego wulkanu nie zobaczymy, bo go tam wcale nie będzie. Po drodze mamy Batur.

A jednak jest, chyba wyłącznie dlatego, że trzeba zapłacić za wjazd na drogę widokową. Chociaż tak trochę z łaski – zamglony, zachmurzony i jakiś taki nieszczególnie robiący wrażenie.Zjeżdżamy serpentynami na dno kaldery czegoś, co kiedyś było znacznie większe niż stojący w niej Batur. I zaczynamy doceniać. Parkujemy skuterek na wyschniętej trawie, muchy brzęczą, wulkan stoi, jezioro faluje, od czasu do czasu przejeżdża ciężarówka z ziemią (wożą tę ziemię po całej Indonezji). Kontemplujemy zmiany układu chmur nad wulkanem ("Jest, jest, kawałek niebieskiego się pokazał!"). Cisza, spokój, ciężarówka z ziemią, cisza...

Droga dookoła jeziora. Z tablicami "Na końcu drogi czynny wulkan". Jedziemy, losowo wybierając kierunek na rozjazdach. Do wulkanu nie dojeżdżamy, za to w miejscu, gdzie kończy się asfalt, stoi świątynia.  I tubylcy - zapraszają do środka, biegną do wioski po sarongi, żeby było przyzwoicie. A w środku kilkunastu chłopa z mozołem wciąga bambusowe belki na dach budowanego pawilonu - wyższy od nich o jakieś pół metra Ksawery zgłasza się na ochotnika w charakterze dźwigu. Tuż obok święty mąż przyjmuje mieszkańców wioski. Paprocie wyrastają z kamienia, rzeźbione smoki szczerzą paszcze, po dziedzińcu biegają wyścigowe kury. Cisza, spokój, stukanie młotków, cisza...

Godzinę później idę szosą pod górę w kasku na głowie, mrucząc „no baaaardzo śmieszne” pod adresem mijających mnie i rechoczących Balijczyków. Bardzo śmieszne, że nasz skuter nie potrafi wjechać serpentynami na górę z dwiema osobami na pokładzie. Nawet jeśli jedna waży ponad sto kilo. Wreszcie docieramy do szosy biegnącej krawędzią kaldery i oczywiście nie trafiamy w drogę na skróty, którą pokazuje nasza mapa. Z prostego powodu - bo jej tam nie ma. Podobnie jak skrótu, który miał odchodzić od jeziora. Zrobiło się późne popołudnie, jesteśmy na drodze na Klungkung (w samą porę…), nasz skuter nie wjeżdża pod górę, wobec czego podejmujemy jedyną słuszną decyzję – jedziemy do Pura Besakih.

Niby trochę naokoło, ale licząc od rana to już tak naokoło, że właściwie wszystko jedno. Musimy tylko skręcić w lewo we właściwej miejscowości. Co może być trudne, bo w Indonezji miejscowości ciągną się kilometrami i przechodzą płynnie jedna w drugą. Tabliczek z nazwami nie ma, zresztą chyba już nikt się nie może połapać, gdzie przebiegają granice - adresy na szyldach (jedyne źródło informacji, gdzie jesteśmy) często mają wpisaną nazwę najbliższej większej miejscowości albo tych, między którymi prowadzi droga. Np. „Warsztat samochodowy (po indonezyjsku - Cuci Auto), Denpasar-Singaraya”. Kiedy – pewni, że jednak przejechaliśmy – postanawiamy wracać, pojawia się drogowskaz PURA BESAKIH. A potem kolejne. A potem trzeba być sprytnym i czytać Lonely Planet. Przy ostatnim drogowskazie pokazującym w prawo, skręcamy w lewo i lądujemy przy bocznym wejściu. Wulkanu nie widać, widoków nie widać, turystów nie widać. Nie widać też obowiązkowych sarongów, obowiązkowych pasów do sarongu, obowiązkowych pamiątek i obowiązkowych hord naciągaczy. W ogóle niewiele widać, bo za chwilę zajdzie słońce a my stoimy w środku chmury. I jest pięknie.

Z mgły wyłaniają się dachy świątyń, procesje tubylców z ofiarami, rzeźby demonów opiekuńczych, czarna i biała kura oraz dwóch cwaniaczków usiłujących sprzedać nam 10 złotych polskich i wejściówki do świątyń, do których nie wolno wchodzić. Nie jesteśmy zainteresowani, potem jeszcze dwa razy nie jesteśmy zainteresowani, a potem mamy już cały kompleks dla siebie. Cisza, spokój, mgła, cisza... Magicznie.

Kiedy wychodzimy, jest już zupełnie ciemno. Odpalamy skuter, włączamy światła… Włączamy światła… NIE DZIAŁAJĄ. Ani przód, ani tył. Mamy do przejechania pół wyspy drogą, którą jeszcze nie jechaliśmy, jest czarna noc, jedziemy czarnym skuterem, a ja mam na plecach czarny plecak. Dobrze, że czarna kura została w świątyni. Zaplątuję z tyłu odblaskowy pasek i powoli ruszamy.

Trzy minuty po wyjechaniu z zasięgu latarni i wpadnięciu w pierwszą dziurę, dochodzimy do wniosku, że chyba jednak nie. Stajemy na poboczu, Ksawery dłubie scyzorykiem przy przełączniku, ja próbuję wypatrzyć jakiś nocleg w przewodniku. I nagle staje się światłość. Jedziemy! Pół godziny później, zsuwając się powoli z serpentyn, ledwie widocznych w słabej skuterowej lampce, dochodzimy do wniosku, że bez świateł nie mielibyśmy szans.

W Ubud, w bramie homestayu czeka na nas pies właściciela i robi nam awanturę pt.: ”O której to się wraca do domu”. Prychając i warcząc odprowadza nas do bungalowu i obrażony idzie spać. My też.
c.d.n.

Na bazę do zwiedzania wyspy wybraliśmy Ubud. Nie leży nad morzem, więc jest tu mniej turystów, poza tym jest piękne, artystyczne i tańsze – wyczytałam. NIE W SIERPNIU. Wysiadamy na głównej ulicy - Monkey Forest Road. Późnym wieczorem, przeraźliwie zmęczeni, głodni i brudni. Tego samego dnia rano próbował udusić nas wulkan, a tu świecą wystawy sklepów z ekskluzywnymi markami, w restauracjach setki turystów, a wzdłuż wąskich chodników - rzędy naganiaczy. „Transport!” - facet podstawia mi pod nos zalaminowany kartonik z wydrukowanym TAXI. „No-no” to już odruch. Uśmiecha się i odwraca kartkę. MAYBE TOMORROW? - czytam. „Room!”, „taxi!”, „room!”, „transport!”, „room!” - rozlega się co pół metra. Sprawdzamy dwa zapisane jeszcze w Polsce adresy, ceny trzy razy wyższe niż w moich notatkach. Dramat. Przenocujemy tu, a potem podpinamy się do internetu i szukamy, gdzie uciekać. „Nie lubię Ubud” - ogłaszam wszem i wobec.

Ono mnie też nie. Chwilę później trafiam stopą w kawałek wystającego z chodnika żelastwa. Krew leje się strumieniami, o chodzeniu po miasteczku i szukaniu sensownego noclegu nie ma co myśleć, instalujemy się na Monkey Forest Road. W bungalowach zbudowanych na dachu innego budynku. Po prostu – na płaskim betonowym stropie ktoś postawił domy z werandami. Do tego rośliny w donicach, basen... I wystające słupy z prętami zbrojeniowymi.



Następnego dnia, po zejściu z Monkey Forest Road, Ubud zaczyna wyglądać zdecydowanie bardziej przyjaźnie. Tylko wyglądać. Tym razem obłamana płyta chodnikowa i druga strona stopy, krew leje się strumieniami itp., itd. O planowanej wspinaczce na wulkan mogę zapomnieć – jedyne, w czym mogę chodzić to sandały. Znajdujemy tańszy nocleg, stwierdzamy, że nie ma co panikować i postanawiamy pojeździć bo Bali skuterem.

„Helooouuuu!!! Where are you goiiiiiing today?” - to nasz gospodarz, codziennie rano. Balijczycy w ramach wymieniania uprzejmości nie pytają, jak się czujesz. Człowiek szczęśliwy musi mieć miejsce, z którego wyrusza i miejsce, do którego idzie. Jeśli nie wie dokąd idzie, to nie ma sensu pytać, jak się czuje – nie może być dobrze. „Zastanowimy się przy śniadaniu” - gospodarz ma łzy w oczach, czujemy jak całe Ubud wstrzymuje oddech - „ale najprawdopodobniej Pura Besakih” - ulga, szczęście, kamień z serca, Ubud spokojnie wraca do rozstawiania koszyczków z ofiarami wszędzie tam, gdzie najłatwiej się na nich poślizgnąć. „A czym jedziecie?” „Skuterem”. „Macie skuter?” „Jeszcze nie”. Ups, błąd. POTRZEBUJEMY CZEGOŚ. A skoro potrzebujemy, to trzeba poruszyć niebo, ziemię i wszystkich swoich przyjaciół, żeby nam to dostarczyć. To nic, że 50 metrów od nas jest wypożyczalnia. Mamy czekać, skuter zaraz będzie. Po 10 minutach jest. Za mały, nie zmieścimy się na nim we dwójkę z plecakami. Ale to nic, inny przyjaciel ma większy. Czekamy kolejne 10 minut, przyjeżdża taki sam. Ale trzeci przyjaciel... Uciekamy do wypożyczalni i po chwili wyruszamy Czarną Strzałą w kierunku wschodzącego słońca. A właściwie na północ, bo pomyliliśmy drogi. Co okazało się tylko pierwszą z atrakcji czekających nas tego dnia...

c.d.n.

PS. Nie zrobiłam żadnego zdjęcia na Monkey Forest Road. Zauważyłam to dopiero szukając zdjęć do tego wpisu :)